دانش مدیا
آرشیو

پیوند ها

:: راهنمای خرید :: شماره حساب ها :: شرايط و قوانين :: پرسشهای متداول
تماس با ما پورتال سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور
حمایت می کنیم
تازه های نقطه‌ ویرگول
آرشیو
تبلیغات
تعرفه ها
امروز : جمعه ۱۴ آذر ۱۳۹۹
سیاست مجموعه سازی کتابخانه

تعیین سیاست مجموعه سازی کتابخانه مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران پیش از هر چیز نیازمند آن است که مشخص شود از میان انواع گوناگون کتابخانه ها، این کتابخانه در چه گونه ای جای می گیرد. با توجه به تعاریف موجود، به نظر می رسد که این کتابخانه از نوع کتابخانه های اختصاصی (Special Libraries)  است. در دایره المعارف بریتانیکا ضمن تعریف مختصری از انواع کتابخانه ها، درباره کتابخانه های اختصاصی آمده است:

تعداد فراوانی از کتابخانه ها به وسیله گروه های ویژه ای از استفاده کنندگان و به منظور برآوردن نیازهای همان گروه ایجاد شده است. در همانجا پس از ذکر ریشه پیدایش این نوع کتابخانه ها، دربارهء ویژگی سازمانی این کتابخانه ها چنین آمده است:

کتابخانه های تخصصی غالبا به انستیتوهای رسمی مانند گروه های دولتی، بیمارستان ها، موزه ها و نظایر آن ها وابسته اند. با این حال، بیش تر به منظور برآوردن نیازهای ویژه در سازمان های بازرگانی و صنعتی به وجود می آیند و بر حسب چارچوب عملی معین، با فعالیت ها و با مجموعه هایی که از نظر بزرگی و نقطه توجه بدقت مهار شده اند طراحی می شوند، هرچند که گاه بسیار بزرگ و دارای عرصه فعالیت بسیار گسترده ای هستند.

در کتاب مجموعه سازی در کتابخانه ها نیز پس از ارائه تعریفی موجز و در عین حال کافی و وافی از انواع کتابخانه ها، درباره کتابخانه های تخصصی چنین آمده است:

این نوع کتابخانه ها در سازمان ها یا مؤسسات برای کمک به کارکنان به وجود می آیند تا آنان را در کسب اطلاعات فنی و تخصصی موردنیاز یاری دهند. در مجموعه کتابهای تخصصی، منحصرا منابع اطلاعاتی موردنیاز سازمان متبوع گردآوری می شوند. این قبیل مجموعه ها باید همواره از آخرین انتشارات و جدیدترین مواد غیرچاپی موردنیاز سازمان تشکیل شود.

وظایف کتابخانه های تخصصی به طور خلاصه عبارت اند از:
الف) گردآوری مواد موردنیاز برای تحقیق یا کسب اطلاعات تخصصی در تک تک رشته های مربوط و سازماندهی این مواد به نحوی که دستیابی سریع به آن ها و نیز استفاده از آن ها میسر باشد.

ب) تهیه چکیده ها ونمایه های موضوعی از مواد رسیده به کتابخانه و نشر آن ها تا پژوهندگان بتوانند به آسانی و به سرعت از محتوای انتشارات مربوط به رشته خود اطلاع یابند.

کتابخاه های تخصصی وابسته به سازمان متبوع هستند و تأمین بودجه آن ها به عهده آن سازمان است.

مراکز دیگری نیز وجود دارند که گرچه نام کتابخانه ندارند، بواقع کتابخانه هایی هستند که وظایفی بسیار گسترده تر، و منابعی بسیار متنوع تر از کتابخانه به معنای سنتی آن دارند و از جمله آن ها، مراکز اسناد و مدارک هستند.

این مراکز که مراکز اطلاعات و مدارک نیز خوانده می شوند اطلاعات تخصصی را فراهم می آورند و بواقع باید آن ها را با کتابخانه های تخصصی، یکسان به حساب آورد، با این تفاوت که این مراکز تکامل یافته تر هستند و خدمات بسیار بیش تر و پیشرفته تری را برای جامعه بسیار بزرگ تری انجام می دهند. این مراکز خود به مراکز دایره المعارفی که هدف از ایجادشان فراهم آوردن اطلاعات تخصصی در تمام یا بیش تر زمینه های علمی است و مراکز مدارک تخصصی که هدف از  ایجادشان فراهم آوردن اطلاعات در یک زمینه خاص است تقسیم می شوند.

مفصل ترین تعریف در این باره را شاید در کتاب سازمان کتابخانه بتوان دید:

…کتابخانه تخصصی به عنوان کتابخانه ای مورد توجه قرار گرفته است که در موضوع یا مجموع موضوعاتی خاص یا فرم ویژه ای از مدارک تخصص یافته است. … معمولا کتابخانه تخصصی کتابخانه کوچکی است که در خدمت گروهی محدود است. به طور کلی چنین کتابخانه هایی به موضوع یا گروه موضوعات خاصی تخصیص یافته اند.

کتابخانه تخصصی اطلاعات موجود را در مدارک برگه آرایی می کند و در اغلب این کتابخانه ها، متون ادواری بر سایر مواد فزونی دارد. مدارکی چون گزارش ها ، استانداردها، بروشورها، جزوه ها و متون تجاری نیز به مقدار زیاد نگهداری می شوند، یعنی مدارکی که در کتابخانه های عمومی، مدارک میرا نامیده می شوند. کتابخانه تخصصی اطلاعات خاصی را که مورد درخواست مراجعین است فراهم می آورد. اکثر مراجعین، مدیران یا پژوهشگرانی هستند با دستمزد زیادکه وقت برای آنان بسیار گرانبها است. کتابخانه تخصصی با توجه به نیازها، اطلاعات را فراهم می آورد و سازماندهی می کند و در هر زمانی که نیاز باشد، اطلاعات را در اختیار مراجعه کننده قرار خواهد داد.

انواع کتابخانه های تخصصی عبارت اند از: دولتی، مجامع و مؤسسات، سازمان های تجاری و صنعتی، و مؤسسات علمی.

کتابخانه های تخصصی به منظور خدمت به سازمان مادر به وجود آمده اند و لذا هدف این گونه کتابخانه ها افزایش منافع نهاد مادر به طرق زیر است:

الف) فراهم آوردن خدمات اطلاع رسانی به گونه ای که اعضای سازمان قادر به پیگیری پیشرفت های چشمگیر در زمینه موردنظر خود باشند.

ب) کتابدار، متون را به طور جامع مورد کاوش قرار می دهد و قبل از آن که سازمان ، اجرای پروژه ای را عهده دار شود، آن را به نظر آن ها می رساند و آنان را در ادامه پیشرفت مطمئن می سازد. این امر از دوباره کاری ها جلوگیری می کند.

ج) فراهم آوردن اطلاعات به طور دقیق ، جامع، و سریع، به نحوی که در وقت استفاده کننده صرفه جویی شود.

د) القای الهام و انگیزه در استفاده کنندگان با فراهم آوردن مجموعه های سنجیده و خدمات متناسب، چرا که استفاده کننده گاهی نیز به منظور کسب ایده و به دست آوردن الهام به کتابخانه مراجعه می کند و در چنین مواقعی، تورق اسناد کمک بسیار مؤثری خواهد بود.

در کتابخانه تخصصی به طور کلی تعداد مراجعین محدود است، ولی اغلب آن ها متخصصین بسیار مطلعی هستند و معمولا منحصر به گروه های کاملا مشخصی می شوند که تعدادشان بسیار محدود است. بنابراین، کتابدار کتابخانه تخصصی در صورت تشخیص نیازهای مراجعین و نیز تشخیص الگوی گردآوری اطلاعات، از موقعیت بهتری برخوردار خواهد بود.

کتابخانه تخصصی بخشی از سازمان مادر، و در عین حال واحدی مستقل و جدای از واحدهای خدماتی دیگر است.

وظایف کتابخانه تخصصی به این شرح است:

۱)        انتخاب مدارک و داده ها/ اطلاعات،

۲)       فراهم آوردن مدارک و داده ها / اطلاعات،

۳)      آماده سازی مدارک و داده ها / اطلاعات،

۴)       ذخیره مدارک و داده ها / اطلاعات،

۵)      بازیابی مدارک و داده ها / اطلاعات،

۶)       انتشار یا تکثیر مدارک و داده ها / اطلاعات.

در یک کتابخانه تخصصی وقت استفاده کنندگان ارزشمند است و باید از اتلاف آن جلوگیری کرد. لذا لازم است که کتابداران حداکثر یاری را نسبت به مراجعین خود انجام دهند و اغلب اوقات انتظار می رود و نیاز است که اطلاعات را به صورت آماده در دسترس قرار داد.

حال بر چه مبنایی کتابخانه مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران را در زمره کتابخانه های تخصصی جای می دهیم؟

ابتدا به بند اول فراخوان مقاله اشاره می کنیم که در چند شماره از مجله اطلاع رسانی چاپ شده و به عنوان ارگان پژوهشی این مرکز، هدایت کننده انتظارات مراجعان و استفاده کنندگان از این مرکز و خدمات آن است. در این فراخوان آمده است:

مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران سال ها است که انتشار مجله اطلاع رسانی را برعهده دارد. این مجله به منظور اعتلای علوم کتابداری و اطلاع رسانی، نتایج تحقیقات پژوهشگران و متخصصان را چاپ می کند و از نظر موضوعی تمام رشته های اطلاع رسانی و علوم وابستهء کتابداری ، مدیریت اطلاعات، فن آوری اطلاعات، تحلیل اطلاعات، زبانشناسی، اصطلاح شناسی و زبانشناسی رایانه ای را در بر می گیرد. … هیئت تحریریه از همهء صاحبنظران، پژوهندگان، استادان، پژوهشگران و برنامه ریزان دستگاه های اجرایی در رشته های مختلف علوم کتابداری و اطلاع رسانی دعوت می کند مقالات خود را برای بررسی وچاپ به نشریه ارسال دارند. …. مجله اطلاع رسانی، فصلنامه علمی پژوهشی مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران، مقالات تحقیقی و تحلیلی به زبان های فارسی و انگلیسی را که در علوم اطلاع رسانی یا علوم مرتبط با آن تهیه شده با داوری علمی و ادبی پذیرش و منتشر می کند

ولی مهم تر از آن، مجموعه، هدف، وظایف و پست های سازمانی مرکز اطلاعات ومدارک علمی ایران است که در آبان ماه ۱۳۷۴ به تأیید سازمان امور اداری و استخدامی کشور رسیده است. در این اساسنامه در بند هدف های مرکز چنین آمده…

تاریخ: 1396/3/11 بازديد: 979 ادامه
راهکارهای تقویت اتحاد ملی و انسجام اسلامی

 همایش کشوری تمدن ایرانی و ظرفیتهای وحدت ساز

 

 

راهکارهای تقویت اتحاد ملی و انسجام اسلامی

الف نقش دین در تقویت اتحاد ملی و انسجام اسلامی

 

به قلم

عبدالعلی صاحبی

استادیار

دانشگاه آزاد اسلامی مشهد مقدس

دانشکده الهیات

  

گروه فقه و مبانی حقوق

  

چکیده

این مقاله به بررسی نقش دین در تقویت اتحاد ملی و انسجام اسلامی می پردازد و به خوانندگان خاطرنشان می کند که اتحاد و انسجام در هیچ ملتی به وجود نمی آید مگر اینکه آحاد آن ملت با هم مراوده و آمد و رفت داشته باشند یعنی اجتماع و گردهمایی افراد در ایجاد اتحاد نقش بسزایی دارد از این رو شارع مقدس اسلام که خواهان سعادت مسلمانان بوده است برای رسیدن به این هدف والا مسلمانان را به گردهمایی های متنوع ملزم ساخته که برخی از آنها واجب و برخی مستحب می باشد :

الف :  اجتماع شبانه روزی ( برگذار کردن نمازهای یومیه به جماعت)

ب : اجتماع هفتگی ( شرکت در نماز جمعه) با شرایط خود

ج : اجتماع سالانه : اقامه نماز عید فطر و عید قربان در بیابان با شرایط ویژه

د : اجتماع بیت المللی اسلامی : اجتماع مسلمانان در خانه خدا و مکه برای انجام مناسک حج

کلید واژه : نقش ، دین ، تقویت ، اتحاد ملی ، انسجام اسلامی

 

مقدمه : انسان بر اساس طبیعت و سرشت خود ، خواستار عزت ، محبوبیت ، سعادت و خوشبختی است ، لیکن اگر راهنمای مطمئنی چون عقل و شرع نداشته باشد ، دچار سردرگمی می شود و به بیراهه می افتد و گمراه می گردد ، چرا که شیطان و هواهای نفسانی بویژه نفس اماره راههای دیگری به او نشان می دهند و وانمود می کنند که سعادت و عزت و محبوبیت در کسب و جمع مال است ، در نتیجه به دام شیطان می افتد و رهائی اش از آن دام بعید به نظر می رسد.

بدون تردید اگر انسان از وحی و حاملان آن که اهل بیت عصمت (ع) هستند کمک بگیرد یه راه راست هدایت می شود و به خواسته ها و آرزوهای شرعی خود می رسد خداوند سبحان راههای رسیدن به عزت را معین کرده و به وسیله پیامبر اکرم (ص) و اوصیای گرامی اش به مردم ابلاغ فرموده ، در حدیثی قدسی خداوند خطاب به موسای کلیم (ع) فرموده است : ای موسی من عزت را در بندگی و اطاعت خود قرار داده ام و مردم عزت را در معصیت و نافرمانی من می جویند پس کی آن را می یابند! [۱]( هرگز آن را نمی یابند).

عزت انبیاء و اوصیا و اولیای الهی ، در طول تاریخ بشر ، ریشه در بندگی خدا دارد و هر چه عبودیت و بندگی و سرسپردگی در برابر خدا بیشتر باشد ، دایره عزت وسیعتر و گسترده تر می شود ، ( آنان که منکرند بگو روبرو کنند!) هر کس در این حقیقت محسوس و ملموس شک دارد به نمونه های آشکار آن بنگرد.

پیامبران الهی بویژه پیامبر اسلام (ص) و ائمه اطهار و اولاد طاهرین آنها و علمای عاملین و عرفای کملّین و شهدای واصلین نمونه های بارز این عزت و محبوبیت می باشند البته عزت دنیوی آنان برای محسوس و مشهود است و عزت اخرویشان بسی فراتر است چون خداوند آن را چنین توصیف کرده و فرموده است : برای بندگان شایسته ام چیزهایی در آخرت (بهشت) مهیا کرده ام که نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه به قلب بشری خطور کرده است.[۲]

لازم به ذکر است که برای رسیدن به عزت فردی بهترین راه همین بندگی و طاعت است اما تواضع هم که در بطن عبودیت است نقش بسزایی در محبوبیت و عزت فردی دارد و مفاد روایات فراوانی است که تواضع در برابر خدا و خلق خدا و موجب عزت و رفعت است پیامبر (ص) فرمود : هر کس در برابر خدا و برای خدا تواضع کند خدا به او رفعت درجه و مقام می دهد[۳]

( سعدی : تواضع سر رفعت اندازدت        تکبر به خاک اندر اندازدت )

عزت جمعی : اما راه رسیدن به عزت و شوکت جمعی و برون رفت از حالت غربت که پیامبر سلام (ص) فرمود : اسلام در آغاز غریب بود و همانند آغاز ، به غربت بر می گردد[۴] منحصر به اتحاد و انسجام و پرهیز از جدایی و تفرقه است ، و آن حاصل نمی شود مگر با ارتباط و پیوند دوستانه و برادرانه مسلمانان با یکدیگر ، و مراوده و رفت و آمد و اجتماع و گردهمایی ، از این رو خدای منان به منظور رسیدن مسلمانان به این هدف ، اجتماعاتی گوناگون برای آنها مقرر فرمود به شرح زیر :

الف : اجتماع شبانه روزی (نماز جماعت)

ب : اجتماع هفتگی (نماز جمعه)

ج : اجتماع سالانه (نماز عیدین)

د : اجتماع بین المللی (حجّ) که هر کدام مقاله ای مستقل می طلبد ، و سعی نگارنده بر اجمال است.

اتحاد ، در لغت : یکی شدن ، وحدت ، توافق ، یگانگی کردن.[۵]

اتحد یتحد اتحاد ، اتحد القوم ، آن قوم با هم متحد و هم پیمان شدند.[۶]

انسجام : انسجم الکلام ، سخن انسجام یافت یعنی منتظم شد.[۷]

انسجام : یکپارچی استواری ، روان بودن.[۸]

انساجم من المطر ، باران ریزان ، و معٌ ساجم ، اشک ریزان.[۹]

انسجام : توافق ، تناسق در اجزا ، انسجام در سلیقه ها ، مصالح ، آرا. [۱۰]( Harmony)

انسجام : هماهنگی ( unison ) ، سازش و موافقت (agrement)[11]

انسجام از منظر قرآن کریم : با توجه به معانی گوناگونی که برای واژه در فرهنگ لغتها آمده است نوعی پیوستگی و وابستگی امت اسلام با یکدیگر در سراسر جهان است که به نظر می رسد با اتحاد کمی متفاوت است چون اتحاد ملی کمی محدودتر از انسجام اسلامی است ، انسجام اسلامی هماهنگی ، سازگاری ، همصدایی، همنوایی ، ارتباط تنگاتنگ همه ملت های اسلامی با یکدیگر است ، این انسجام مرزهای جغرافیایی را در می نوردد و به کشور خاصی مربوط نمی شود به عنوان نمونه : راهپیمایی مسلمانان جهان حتی مسلمانان اروپا و آمریکا و شوروی و غیره در روز جهانی قدس به حمایت از ملت مظلوم فلسطین و اعتراض به اشغالگری و جنایات رژیم صهیونیستی ، انسجام اسلامی محسوب می شود و نگارنده مقاله سعی دارد به خواست خدا در این محدوده و کادر از کتاب و سنت مطالبی ارائه کند.

بدون تردید مسلمانان جهان اعم از شیعه و سنی در جای جای جهان ، غریب و مظلوم واقع شده اند همان طور که رسول اکرم (ص) خبر داد و فرمود : اسلام غریب آغاز می شود و سرانجام به غربت برمی گردد[۱۲] ، وحدت اسلامی براستی چه غربتی بالاتر از این قابل تصور است که مسلمانان در نقاط مختلف جهان پراکنده اند یعنی در قاره های مختلف ، کشورهای اسلامی و مسلمانان وجود دارند و به خاطر اختلافات عقیدتی و فرقه ای و دیگر عوامل تفرقه که به دست دشمنانشان ایجاد می شود پراکنده شده و در مقابل دشمنان ”ید واحده“ نمی شوند حال آنکه پیامبر (ص) فرمود : المسلمون یدٌ واحده علی من سواهم. مسلمانان بر ضد غیر مسلمانان مشابه یک دست هستند.[۱۳] و نیز فرمود : المسلمون اخوه لافضل لاحدٍ علی احدٍ الا بالتقوی ، مسلملنان برادران یکدیگرند هیچکس را بر دیگری برتر نیست مگر به تقوا[۱۴] کدام غربت از این بالاتر که گروهی از مسلمانان باگروهی دیگر به خاطر امور پوچ و واهی با هم بجنگند و دشمنان شاد شوند یا یک حاکم کشور اسلامی از یک کشور دشمن اسلام ، علیه مسلمانان یک کشور کمک بگیرد ( مانند حمله صدام معدوم به ایران ) یا کمک برخی سران کشورهای اسلامی یا برخی شخصیتهای به ظاهر مسلمان با اسرائیل همسو و هم جهت باشند علیه فلسطین و سخن خدا را فراموش می کنند که فرمود : لاتجدُ قوماً یؤمنون بالله و الیوم الآخِر یوادّون من حادّ الله و رسوله[۱۵] هیچ قومی را که ایمان به خدا و روز قیامت دارد ، نمی یابی که با دشمنان خدا و رسولش دوستی کنند. و کدام غربت از این دردناک تر است که رهبران آزاد اندیش برخی ممالک اسلامی و در رأس آنها ایران اسلامی سران دیگر کشورهای اسلامی را به وحدت و انسجام دعوت کنند و پاسخ مثبت نشنوند در طول تاریخ اسلام وضع بدین منوال بوده است ، سید جمال الدین اسدآبادی در سالهای حکومت سلسله قاجار و سلطنت ناصرالدین شاه ضرورت چنین وحدت و انسجامی را تشخیص داد و تلاش فراوانی هم کرد و به نتیجه دلخواه نرسید اما در بیداری برخی از کشورهای اسلامی بی تأثیر نبود ، و جای بسی تأسف است که فریاد او را در گلو خفه کردند و خود مسلمانان و سران آنها مانع پیشرفت و موفقیت او شدند پادشاه عثمانی سید را به کشور خود دعوت کرد و او وارد قسطنطنیه شد و به اجبار در همانجا ماند.[۱۶] و در حقیقت حبس نظر شد و سرانجام در شوال۱۳۱۴ یا ۱۳۱۵ هجری قمری در استانبول درگذشت و در سبب مرگ او اختلاف بسیار است که در ذیل به اجمال اشاره می شود.[۱۷] دشمنان قسم خورده اسلام فریاد وحدت طلبانه دیگر آزادی خواهان و درد آشنایان اعم از علما و غیر علما را از نطفه خفه کردند ، و در هر فرصتی که زمینه های اتحاد و انسجام مسلمانان

[۱]- یا موسی انّی وَضعُت العزّ فی طاعتی و الناس یطلبون فی معصیتی فمتی یجدون. احادیث قدسی

[۲]- قال الله تعالی : اعددتُ لعبادی الصالحین ما لا عینٌ رأت و لااُذنٌ سمعت و لا خطر علی قلبِ بشرٍ. صحیح نجاری ج۲، ص۱۳۹ ، ج۸، ص ۱۴۳٫

[۳]- قال النبی (ص) : من تواضع لله رفعه الله و من تکبر وضَعَه الله ، نهج الفصاحه ص۵۷۸ .

[۴]- قال رسول الله (ص) : بداء الاسلام غریباً و عاد غریباً کما بداء . محمد ابوزهره ، الوحده الاسلامیه ، ص۵ .

[۵]- آژنگ ، نصرالله ، گنجینه لفات ج۱ ص۵۰ ، حرف (الف) .

[۶]- بندر ریگی ، محمد ، فرهنگ عربی فارسی ، ج۱ ص۲۰ حرف (الف).

[۷]-  شرتو لبنانی ، سعید ، اقرب الموارد ، ج ، ماده (سجم ).

[۸]- آژنگ ، نصرالله ، گنجینه لفات ج۱ ص۱۲۰ ، حرف (الف).

[۹]- ابن منظور ، محمدبن مکرم ، لسان الوب ، ج ۱۲ ، ماده (سجم).

[۱۰]- بعلبکی ، منیر ، المورد ، قاموس انگلیس عربی حرف (H) ص۴۱۴٫

[۱۱]- بعلبکی ، روحی ، المورد ، قاموس عربی انگلیسی حرف (س) ص۶۲۴٫

[۱۲]- ابوزهره ، محمد ، الوحده الاسلامیه ،ص۵٫

[۱۳]- شیخ الفصاحه ، ص۶۲۵٫

[۱۴]- همان/ ۶۲۹ .

[۱۵]- مجادله/ ۲۲٫

[۱۶]- ابوهمزه ، محمد ، الوحده الاسلامیه ص ۶، دارالرائد العربی ، بیروت ، لبنان.

[۱۷]- بنا به نقل صاحب اعیان الشیعه ، شاگرد سید جمال ، سید صالح شهرستانی در مجله عرفان از شاگرد سید جمال ، صادق خان بروجردی نقل کرده که با یک فنجان قهوه مسموم کشته شده است جرجی زیدان نقل کرده که به مرض سرطان در گذشته است ، بعضی گفته اند که در عمل جراحی مرده است. امین عاملی ، سید محسن ، اعیان الشیعه ، ج۶ ص۲۸۳٫ یکی از کتابهای با ارزش او ( نیچریه یا ناتور السیم) است که در رد طبیعیون نوشته است ، آقابزرگ تهرانی ، ذریعه ج۲۴ ص۴۳۳٫

تاریخ: 1395/12/2 بازديد: 638 ادامه
نظام کاستی در هند

بنام خدا

 

نظام کاستی در هند

 

تورم جهیزیه در هندوستان : نقش نظام کاستی

 

مطالعات متعدد نشان می دهد که با ثابت نگه داشتن ثروت خانواده ها و کیفیت داماد و حذف اثر تورم، ارزش جهیزیه ها در هند طی قرن گذشته به شدت بالا رفته است. برخی مطالعات این رقم را تا ۲۰ برابر هم تخمین می زنند. نتیجه این تورم جهیزیه ای فشار به خانواده عروس، سوزاندن عروس به خاطر کم ارزش بودن جهیزیه اش و فشار بر روی دختران ازدواج نکرده است.

 این موضوع در حالی اتفاق می افتد که رقم جهیزیه در بسیاری از کشورهای دنیا به شدت کاهش پیدا کرده است. سیوان اندرسون استاد دانشگاه بریتیش کلمبیا روی موضوع جهیزیه متمرکز است و مقالات مختلفی در این باب نوشته است.

او در مقاله ای سعی می کند توضیح اقتصادی برای این پدیده ارائه نماید. البته توضیح هایی مثل “چشم و هم چشمی” توسط جامعه شناسان ارائه شده است ولی شاید بد نباشد توضیح اقتصاددان ها از همین پدیده چشم و هم چشمی را به شکلی جزیی تر و تحلیلی تر بشنویم.

برای این کار اول از همه باید ببینیم در قرن گذشته چه اتفاقی در هندوستان افتاده است؟ اتفاق مهم این بوده که با آغاز عصر نوسازی و بعد از آن شروع کار دولت ملی نقش طبقات اجتماعی (کاست ها) در تخصیص فرصت های آموزشی و شغلی به افراد تضعیف شده است. پیش از آن شغل هر کس به شدت وابسته به کاستی بود که در آن قرار داشت و طبعا شغل های ممتاز به افراد طبقه های بالا می رسید. طبیعی است که اگر این سیستم در کار باشد ثروت هر فرد نمی تواند از سقف مجازی که طبقه اش اجازه می دهد بالاتر برود.

 ضمن این که افراد داخل یک طبقه هم شغل های کما بیش مشابهی خواهند داشت. با ورود فرآیند نوسازی این ترتیبات برهم زده شد و افراد بدون توجه به طبقه ای که در آن هستند می توانند وارد مشاغل مختلف باشند. با این همه توجه به این نکته مهم است که برچسب طبقه به عنوان یک عامل تشخص هم چنان باقی است. یعنی موقعیت یک فرد در هندوستان چند دهه گذشته تابعی از هر دو عامل شغل و طبقه ای است که به آن تعلق دارد.

مطابق این نظام، طبقه خانواده و فرزندان تابعی از طبقه پدر است. یعنی اگر مرد از طبقه بالاتر باشد زن با ازدواج با او طبقه خود و فرزندان آتی اش را ارتقاء می دهد ولی برعکس آن ممکن نیست. اگر مردی با زنی از طبقه بالاتر ازدواج کند طبقه او و فرزندانش ارتقاء پیدا نمی کند بل که طبقه زن و فرزندانش تنزل می یابد.

طبیعی است که در این سیستم هیچ زنی با مردی از طبقه پایین تر ازدواج نمی کند ولی مردی ممکن است با زنی از طبقه پایین تر ازدواج کند چون چیزی از دست نمی دهد. حال می توانیم به توابع مطلوبیت مرد و زن فکر کنیم. چون پارامترهایی مثل جذابیت ظاهری را نمی توان به راحتی مدل کرد و جنبه تصادفی هم دارد مدل را بر اساس متغیرهای اقتصادی می سازیم.

مطلوبیت زن تابعی است از میزان ثروت داماد و اختلاف بین طبقه خودش و طبقه داماد. هر چه این اختلاف بیش تر باشد زن ارتقاء طبقاتی بیش تری می یابد. مطلوبیت داماد صرفا تابعی است از میزان جهیزیه ای که زن با خود می آورد و ربطی به طبقه زن ندارد.

تا پیش از دوره نوسازی همه چیز ساده بود. هر کس با افراد طبقه خود ازدواج می کرد ولی بعد از این دوره تغییرات مهمی رخ داده است. افراد طبقات پایین تر ممکن است به شغل های خوبی رسیده باشند. ضمن این که برخی خانواده های طبقه بالاتر ممکن است خیلی فقیرتر از قبل شده باشند. افراد طبقه پایین طبعا علاقه مند هستند تا دامادی از طبقه بالاتر پیدا کنند و لذا حاضرند برای دامادهای طبقه بالاتر جهیزیه های خوبی پیش نهاد کنند که او را ترغیب به ازدواج با دختر خود کنند. این داماد مشتریان دیگری هم دارد و آن دختران هم طبقه خودش است.

قبلا فقط این دختران مشتری داماد بودند ولی الان هم آن ها و هم دختران ثروت مند ولی با طبقه پایین خواستار این داماد هستند. این دو با هم بر سر این دامادها رقابت می کنند. خب طبیعی است که چه پدیده ای رخ می دهد : وقتی تقاضا برای چیزی بالا برود قیمتش نسبت به حالت قبلی افزایش پیدا می کند که در این مثال خود را در قالب افزایش رقم جهیزیه ها نشان می دهد.

سیستم فعلی وضع مردان پایین ترین طبقه (اگر اشتباه نکنم نجس ها) را خیلی بد می کند چون نمی توانند از حیث اختلاف طبقه چیزی به دختران پیش نهاد کنند و تنها گروهی هستند که صرفا محدود به طبقه خود هستند. اگر نظام یک جامعه طبقاتی نباشد و مثلا مثل اروپا حیثیت اجتماعی یک فرد صرفا تابع ثروت و تحصیلات باشد آن وقت این عامل مادرزادی طبقه از معادلات فوق

 

 

 

حذف می شود و جذابیت ناشی از اختلاف طبقه داماد و عروس از بین می رود و لذا هر دامادی دقیقا جهیزیه ای مطابق کیفیت خود دریافت می کند که می توان نشان داد باعث کاهش رقم

جهیزیه به نسبت حالت فوق می شود. علاوه بر آن اگر فرآیند نوسازی آن قدر پیش برود که افرادی در طبقه های پایین تر خیلی ثروت مندتر از طبقات بالا بشوند (ماجرای شازده های قاجاری فقیرشده در ایران) حتی زنان طبقه بالا هم ممکن است به خاطر ثروت داماد از منزلت

طبقاتی خود چشم بپوشند و با او ازدواج کنند. در این شرایط هم تاثیر نظام کاستی از هم می پاشد.

پ.ن : ما در ایران نظام کاستی نداریم ولی بحث تشخص خانوادگی تاحدی وجود دارد که می تواند توضیحی البته ضعیف تر از مورد فوق برای کشور ما ارائه کند. در پست های بعدی راجع بهش صحبت می کنیم.

نظام کاستی هندوستان مردم را به برهمن، کاهن، جنگجو، کشاورز و کارگر تقسیم می کند اما دالیتها در آخرین مرتبه قرار می گیرند.پس از استقلال هندوستان در سال ۱۹۴۷ تبعیض کاستی هندوستان غیر قانونی اعلام شد، اما ۱۸۰ میلیون دالیت در این سرزمین که یک ششم جمعیت ۱/۱ میلیاردی هندوستان را تشکیل داده اظهار می دارند که رویکرد مردم نسبت به آنها یکسان بوده است.

۸۰ درصد جمعیت هندوستان را مؤمنان به آئین هندو تشکیل داده اند از این جمعیت ۱۳ درصد را مسلمانان و کمتر از سه درصد را مسیحی و باقی مانده آن اقلیتهای سیک،بودیست، جین و پارسیس محسوب می شوند.

تاریخ: 1395/11/30 بازديد: 980 ادامه
آشنایی با بازی محلی و سنتی استان کرمانشاه

بازی‌های محلی استان کرمانشاه نقش در فرهنگ و آداب و رسوم خاص کردها دارد و در حال حاضر ۲۰۰ بازی محلی در استان کرمانشاه وجود دارد.
از جمله بازی‌های محلی استان کرمانشاه بازی ارچن است که مختص سنین ۱۰ الی ۱۵ است و زمان انجام آن فصول پاییز و زمستان است.
بازی محلی و سنتی استان کرمانشاه
همچنین بازی آسیا مختص سنین ۳ الی ۷ سال است و زمان انجام آن تمامی فصول است.
بازی آقادای آقادای نیز مختص پسران در سنین ۱۰ الی ۲۰ سال است و زمان اجرای بازی فصول پاییز و زمستان است.
بازی بازپران مختص پسران در سنین ۱۵ الی ۳۰ سال بوده و زمان اجرای آن فصول پاییز و زمستان است.
بازی باواگیجه مختص پسران در سنین ۱۰ الی ۲۰ سال بوده و زمان اجرای آن پاییز و زمستان است.
باز بوک‌بوک مختص پسران در سنین ۱۰ الی ۲۰ سال بوده و زمان اجرای آن فصول پاییز و زمستان است.
بازی پال‌پال لنجه که مختص جوانان منطقه جوانرود بوده و زمان اجرای آن تمام فصول و شب هنگام است.
بازی جلی‌تر ویژه دختران و پسران ۱۰ الی ۱۵ ساله بوده و از جمله بازیهای مهارتی است.
شرح تعدادی از بازی‌های محلی استان کرمانشاه:
بازی محلی خلورتانی:
ازمخروط های چوبی استفاده می کردند و دور آن را نخ محکمی می پیچاندند و به نوک آنها یک میخ فلزی ته گرد که بیشتر در نعل اسب و قاطر استفاده می گردد می زدند سپس با کشیدن نخ مخروط شروع به دوران روی زمین می نمود و با چنان سرعتی می چرخید که صدایی نیز ایجاد می کرد . برای به حرکت درآوردن آن می بایست سر بالایی نخ را به صورت حلقه ای در آورند و انگشت اشاره را در آن قرار دهند سپس مخروط ها را که در دست بود محکم به طرف زمین پرتاب می کردند و نخ را می کشیدند بعضی اوقات مخروط خود رابه مخروط افراد دیگری که در حال چرخش بود می زدند و به این ( خلورته مارانی ) یا مخروط شکستن می گفتند اگر مخروط شخصی بدون ترک برداشتن موفق می شد مخروط دیگران را بشکند یا ترک اندازد مخروط او بهترین مخروط محسوب می گردید.
بازی محلی هه ملوقوانی یا گوره کانی:
هه ملوقوانی از بازیهایی است که دختران انجام می دادند به این صورت که پنج قطعه سنگ به اندازه ی بزرگتر از یک حبه قند انتخاب می کردند و هر کدام از بازیکنان به نوبت با آنها به بازی می پرداختند . برای این کار ابتدا با یک دست سنگ ها را روی زمین ولو می کرد و سپس یکی از آنها را بر می داشت و ضمن اینکه آن را هوا می کرد سنگی را از روی زمین برمی گرفت و می بایست قبل از اینکه سنگ هوا شده به زمین برسد او سنگ خود را برداشته باشد و با همان دست سنگ هوا شده را نیز بگیرد . این بازی چندین مرحله مختلف داشت ابتدا سنگ ها را تک تک بر می داشتند سپس دو تا دو تا سپس یک تکی و یک سه تایی و به همین ترتیب تا پایان تمام مراحل . اگر در حین بازی سنگ هوا شده به زمین می خورد بازیکن دیگر بازی را شروع می نمود و به همین ترتیب بازی دور می زد و هر بار بازیکن بازی را از مرحله ای آغاز می کرد که قبلا نتوانسته بود تا اینکه یکی از آنها زودتر به پایان مراحل برسد و برنده محسوب شود.
از دیگر بازی های دخترانه می توان به بازی آلنجی کولنجی یا آسمان رنگه و چوزی و خط خط اشاره نمود.
بازی محلی کلاوریزان:
فردی کلاهی را پر از سنگریزه می نمود وآن را وارونه روی یک سطح قرار می داد سپس می بایست کلاه را طوری از زمین بردارد که سنگریزه ای برجای نماند اما اگر موفق نمی شد می بایست سنگریزه های باقیمانده در روی زمین را تک تک طوری بردارد که بقیه سنگریزه ها موجود در سطح تکان نخورند در غیر این صورت بازنده اعلام می گردید . هر کس در این بازی موفق می شد که یا کلاه را پر از سنگریزه برگرداند یا اینکه سنگریزه ها را تک تک بردارد به طوری که بقیه ی آنها تکان نخورد برنده اعلام می شد در این بازی دقت زیادی لازم بود و کسی که نمی توانست اعصاب آرامی داشته باشد موفق نمی گردید.
بازی محلی هیلکه مارانی:
هیله مارانی (تخم مرغ شکستن) این بازی که به صورت برد و باخت انجام می گرفت به این صورت بود که در هر مرحله دو نفر با هم روبرو می شدند هر کدام از طرفین تخم مرغی را محکم در دستش نگه می داشت به طوری که یک سر تخم مرغ به طرف بالا باشد و دیده شود سپس فرد دیگری تخم مرغ خود را از طرف سر آن به تخم مرغ طرف مقابل می زد اگر تخم مرغ یکی از آنهاترک بر می داشت این بار دو سر دیگر تخم مرغ را به هم می زدند اگر این بار نیز همان تخم مرغ ترک بر می داشت صاحب این تخم مرغ بازنده محسوب می شد و می بایست تخم مرغ خود را به طرف مقابل بدهد و اگر هر دو ترک برمی داشتند آن طرفی بازنده محسوب می شد که تخم مرغش بیشتر شکسته باشد. به این طریق یک فرد ممکن بود در روز چند تخم مرغ را صاحب شود.
بازی محلی خرمایله (خواستگارى از شرف نسا):
این بازى نمایشى بسیار قدیمى است و نشان‌دهنده مراسم خواستگارى دختران کوچک است و اشعارى که در این بازى خوانده مى‌شود نوع خاصى از اشعار هفت هجائى است. خرمایله یعنى موخرمائى که اشاره به عروس است. بازیکنى که نقش عروس را بازى مى‌کند در جمع دختران سر به‌زیر مى‌نشیند و دو نفر از دختران دسته داماد دست به گردن هم مى‌اندازند و جلو مى‌آیند و شعرى را مى‌خوانند که در آن از عروس تعریف و به او سلام مى‌کنند. اطرافیان عروس جواب سلام را مى‌دهند . فرستادگان داماد مى‌گویند که طشت طلا هدیه آورده‌اند تا شرف نسا را ببرند آن‌وقت چشم عروس را مى‌بندند و او را به‌همان شکل که نشسته از زمین بلند مى‌کنند، در حالى‌که انگشت‌هاى بزرگ پاى خود را در مشت گرفته است. او نباید انگشت‌هاى خود را رها کند. سپس او را به مکان‌هائى که قبلاً مشخص کرده‌اند به‌نام بهشت و دوزخ و برزخ مى‌برند و مى‌پرسند که کدام‌یک را مى‌خواهد . اگر دوزخ را انتخاب کند برسرش مى‌کوبند و او را دوزخى مى‌نامند. اگر برزخ را انتخاب کند برسرش مى‌کوبند و مى‌گویند ‘گِل برسرت برزخی ولى اگر بهشت را انتخاب کند مى‌گویند ‘گُل برسرت بهشتی که این نشانه خوشبختى عروس است. این بازى امروزه به‌شکل دیگرى اجراء مى‌شود. بدین صورت که خانواده عروس و داماد دو دسته مى‌شوند و در مقابل هم قرار مى‌گیرند. خانواده داماد مى‌گویند هدیه آورده‌اند که عروس را ببرند ولى خانواده عروس هدیه را رد مى‌کنند. خواستگارها عقب مى‌نشینند و دوباره با هدیه دیگرى برمى‌گردند. پس از چندبار پیشنهاد دادن و رد شدن پیشنهاد، یکى از خواستگارها سعى مى‌کند یکى از افراد عروس را به دسته ٔ خود بکشاند. این وضع ادامه مى‌یابد تا در دسته عروس بازیکنى باقى نماند.
کتک‌پرانى (اسلام‌آباد غرب):
به‌هنگام آوردن عروس به خانه داماد، جوانان و بزرگان ورزیده و سوارکار دست به عملیات نمایشى جالبى مى‌زنند. هر سوار یک کتک خوش‌خط و خال و زیبا در دست گرفته و شروع به تاختن در اطراف کاروان عروس مى‌کند و با پرتاب کتک خود در حین تاختن به زمین و گرفتن مجدد آن باعث حیرت و شگفتى بیننده مى‌شود. به ازاء هر پرتاب کتک و گرفتن یا عدم گرفتن آن، از سوى سر سوارکاروان امتیازى به سوارکار داده و یا امتیازى از او کم مى‌شود. البته این امتیازها فقط لفظى است و از نظر مورد توجه قرار گرفتن سوارکار نزد مردم اهمیت دارد.

تاریخ: 1395/11/22 بازديد: 1,014 ادامه