دانش مدیا
آرشیو

پیوند ها

:: راهنمای خرید :: شماره حساب ها :: شرايط و قوانين :: پرسشهای متداول
تماس با ما پورتال سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور
حمایت می کنیم
تازه های نقطه‌ ویرگول
آرشیو
تبلیغات
تعرفه ها
امروز : دوشنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۹
نقش هورمون تیرویید در توسعه ماهیان

پیشرفتهای جدید در فهم نقش هورمون تیروید در رشد ماهیان با مراجعه به پرورش ماهیان مورد بررسی قرار گرفت.هورمون تیروئید یک هورمون محلول در چربی کوچک است که توسط فولیکولهای تیروئید تولید می شود که دو فرم فعال آن: تیروکسین T۴ و تیروکسین T۳ میباشد.ماهیان مولد مقدار قابل توجهی TH را در اووسیتهای توسعه یافته خود ذخیره می کنند.

پیشرفتهای جدید در فهم نقش هورمون تیروید در رشد ماهیان با مراجعه به پرورش ماهیان مورد بررسی قرار گرفت.هورمون تیروئید یک هورمون محلول در چربی کوچک است که توسط فولیکولهای تیروئید تولید می شود که دو فرم فعال آن: تیروکسین T۴ و تیروکسین T۳ میباشد. ماهیان مولد مقدار قابل توجهی TH را در اووسیتهای توسعه یافته خود ذخیره می کنند.

مقدار هورمون تیروئید و نسبت T۳به T۴ درتخم گونه های مختلف و درمولدین گونه های یکسان زیاد می باشد.نقش هورمون تیروئید درتخمها هنوز روشن نیست گرچه بالا بردن بقا و رشد جنین ها و لاروها توسط غنی سازی درتخمها با هورمون تیروئید در بعضی موارد گزارش شده است.از طرف دیگر هورمون تیروئید باعث جلو اندازی و تحول لارو های جوان در دگردیسی و بوجود آمدن ماهیان استخوانی میشود. سطح بالای TH در شروع دگردیسی و طریقه عملTH میتواند باعث تحریک در زودرس کردن دگردیسی شود.با توجه به نقش TH درتوسعه ماهیان ,بی نظمی مربوط به وظایف آن میتواند باعث تغیر شکل لارو های جوان شودکه تکرارآن در هچری قابل مشاهده است .بعلاوه، افزایش مقدار زیاد مواد شیمیایی در محیط باعث میشود پتانسیل وظایفTHدرتوسعه جنین ولاروهای جوان کاهش یابد.

  • مقدمه

درمهرگان آلی،نقش هورمون تیروئید معین شده که رنج وسیع را که شامل پیشرفت فیزیولوژی، متابولیسم پایه,هموستازی و غیره را کنترل میکند. درمهرگان پست ،نقش یک هورمون تحریک کننده متامورفیز در دوزیستان است که احتمالا بهترین خصوصیت هورمون تیروئید است. نبودن هورمون تیروئید یا بی نظمی دروظایف آن موجب مسائل خطرناک در زندگی میشودازجمله بیماری کرتی نیسم درانسانها.که این نوعی از کارافتادن غده است که باعث کمبود رشد وکم هوشی میشود.از اینرو THدرمهرگان آلی تراثرات زیستی حاصل از آن خیلی زود در زندگی اعمال میشود. همچنین این هورمون دارای ارزش زیاد ونقشی ضروری درتوسعه ماهیان در طول مدت جنینی ودوره لاروی بازی میکند.اگر چه نقش هورمون تیروئید درتوسعه ماهیان در دراز مدت نا مشخص است. یک دانش وسیع درباره THدرتوسعه ماهیان، اکثرا درماهیان استخوانی ,در دو دهه اخیر جمع آوری شده است.اکثر اطلاعات کشف شده مهم هستند که مربوط به مقدار THدر تخمها و نقش THدر جلو اندازی و تحول لاروهای جوان میباشد.دراین مرور,وظایف THدر توسعه ماهیان مورد بحث میباشد.

  • مروری بر تولید و وظایف هورمون تیروئید

یک درک اساسی از تولید,متابولیسم و وظیفه هورمون تیروئید,مخصوصا هورمون تیروئید در ماهیان,خلاصه ای در این بخش میباشد.تشریح جزئیات در تجدید نظر قبلی گفته شده است.(شکل۱)تنظیم کردن و متابولیسم را از طریق هورمون تیروئید نشان میدهد.ساخت هورمون تیروئید ازفولیکولهای تیروئید است که شامل تنها یک لایه سلول مخاطی میباشد.بر خلاف پستانداران,فولیکولهای تیروئید در اکثر گونه های ماهی مربوط به یک قسمت نیست اما در طول شریان متفرق هستند.تولید هورمون تیروئید توسط هورمون تحریک کننده تیروئید(TSH)از غده هیپوفیز تنظیم میشود.در صورتیکه فاکتورهای هیپوتالاموسی کنترل کننده ترشح TSHدرماهی ناشناخته است.TRHکه محرک رهاسازی TSHدرپستانداران و پرندگان است,در ماهی موثر نیست.هورمون تیروئید یک هورمون تیروئید محلول در چربی کوچک با انواع مشخص شده نیست و دوفرم فعال T۳,T۴دارد بنابراین شامل ۴ یا ۳اتم ید در یک مولکول است.

بر خلاف مهرگان آلی, کمبود ید در رژیم غذایی ماهی مهم نیست زیرا ید بطور عمده از آب بطور محدود توسط آبششها گرفته میشود.هورمون عمده سنتز شده در غده تیروئید ماهی شامل T۴است. T۴تجزیه میشود به T۳های زیستی زیاد توسط حلقه بیرونی یا متناوبا،به T۳ معکوس غیر فعال (rT۳) توسط حلقه داخلی،اکثرا در بافت پیرامون، بصورت ذرهایی در کبد میباشد.

T۳,rT۳میتواند مجدد به T۲سنتز شود.غیر فعال شدن هورمون تیروئید همچنین توسط گلوکرونیک یا سولفات کنژوگه،دی آمینا سیون یا دکربو کسیلاسیون انجام میشود.

یک قسمت بزرگ از چرخه هورمون تیروئید (تقریبا ۹۹%در آزاد ماهیان) محدود به پروتئینهای شبیه پروتئین های پلاسما همانند پرآلبومین است. درفعالیتهای زیستی مختلف یدتیرونینها ظاهر میشوند به حالتهای مختلف دریک پیوستگی الزامی به یک گیرنده TH: TRدر حدود ده قسمت پیوسته و بزرگ دارد برای T۳سپس برای T۴ومقداری برای rT۳وT۲.TRمتعلق به خانواده هورمونهای گیرنده مغزی میباشد,اگرچه شامل گیرندههایی برای استروئید,ریتینوئید,ویتامین Dمیباشد.

درپستانداران, خوب ثابت شده که شامل فرمهای پیچیده ligand_TR تک میزبانه یا چند میزبانه با گیرنده ریتینوئید وسپس میزان کردن ژن بیان شده گرچه یک تنظیم ویژه توالی نوکلئوتید از هدفهای ژن است.

  • THمادری در تخمها

▪ مقدار هورمون تیروئید در تخمها

زرده تخمهای غیر بارور ماهیان از نظر میزان TH آنها مورد بررسی قرار گرفت.سطوح T۳,T۴ در تخمهای گونه های پرورشی در جدول شماره ۱ آورده شده است.این سطوح و نسبت T۳ به T۴ در تخمها ی گونه ها و حتی بین مولدین مختلف گونه های یکسان تغیر میکند.به طور کلی،تخمهای ماهیان آب شیرین دارای غلظت بیشتری از T۴ نسبت به T۳ هستند.از آنجائیکه در تخمهای گونه های دریایی مشاهده شده که دارای گرایش بیشتری هستند .مقدار T۳,T۴ که در تخمها ظاهر میشود برابر یا اندکی بیشتر از مقدار آن در خون ماهیان بالغ می باشد.

▪ وظایف هورمون تیروئید در طول دوره جنینی

حضور مقدار قابل توجهی از TH در تخمهای غیر بارور همراه با سطحی ازTH در تخمها باعث کاهش توسعه دوره جنینی میشود که نقشی مهم در توسعه دوره جنینی ماهیان دارد.علاوه بر آن،حضور TR در جنین ماهیانzebrafish,sea bream قبل از هچ شدن به اثبات رسیده است.آزمایشاتی از وظایف هورمون تیروئید در بهبود دوره جنینی یا بقا و رشد لاروها خلاصه شده در فهرست شماره ۲ .در بعضی موارد،هورمون تیروئید باعث افزایش بقا و رشد ماهی میشود.نتایج بدست آمده نقش مثبت TH را درتوسعه دوره جنینی تایید میکند.البته در بعضی موارد بدون اثر مثبت حتی با وجود غنی سازی موفق در تخمها هستند.(فهرست شماره ۲ ).بعلاوه درmedaka fish ،گر چه درمان ماهی مولد با goitrogen (داروی ضد تیروئید) به مقدار زیادی سطح TH را در تخمها کاهش میدهد،بقا و رشد لاروها را این اصلاح نکرد.هر چند،این نتایج لزوما به این معنا نیست که هورمون تیروئید در توسعه دوره جنینی و لاروی ماهیان غیر ضروری است،از این رو فقط مقدار کمی از هورمون تیروئید در تخمها ذخیره شده، که احتمالا برای تاثیر هورمونی کافی باشد و مقدار مورد نیاز TH که در بین گونه ها فرق کند.بنابراین،موارد زیادی از TR به اثبات رسیده در جنینها و افزایش بقا و رشد بوسیله درمان TH در برخی گونه های ماهی پیشنهاد شده برای نقش TH در نمو زود هنگام ماهی،ولی هنوز مکانیسم اینکه چگونه TH عمل میکند هنوز مشخص نیست.

▪ انتقال هورمون تیروئید به تخمها

سر چشمه TH در تخمها ظاهرا مربوط به TH مادری میباشد.از این رو TH مصنوعی غنی شده در تخمها توسط عمل ماهی مولد به آسانی قابل انجام است،این یک روش مفید برای بهبود کیفیت تخمهاست اگر TH دراین تخمها اثر کند باعث توسعه دوره جنینی و لاروی میشود.TH از طریق گردش خون وارد تخمها میشود اگر چه مکانیسم آن هنوز نا معلوم است.سه مکانیسم امکان پذیر پیشنهاد شده،انتشار غیر فعال،ورود به زرده،و شامل پروتئینهای انتقال دهنده.

  • وظایف TH در تحول لاروها

▪ فعالیت غده تیروئید

غده تیروئید در آزاد ماهیان قبل از هچ فعال میشود،از آنجائیکه در ماهیان غده تیروئید بصورت غیر متشابهی در هچ تفاوتهایی دارد هچینگ چندین روز بعد تخم ریزی اتفاق می افتد.برای ماهیان ،ابتدا فولیکولهای کوچک خیلی زود در مرحله ای از دوره لاروی ظاهر میشوند.سپس فولیکولها بتدریج در رقم و سایزهای زیادی افزایش مییابد.فولیکولها قادر به تولید TH هستند از اینرو فولیکولهای تیروئید نشان میدهد واکنش ایمنی را با انتی سرم بر خلاف TH و TH در لارو ماهی قابل یافت است،ولی غلظت آن نسبتا کم است.در لارو بیشتر گونه های ماهیان تفاوتهای زیادی در فرم بیرونی آنها ظاهر میشود وقتی آنها به مرحله جوانی میرسند دستخوش یکسری تغییرات شکلی برجسته میشوند که شکل اصلی بلوغ ماهی میباشد.این تغییر شکل همانند تغییر شکل در دوزیستان است.دریک رده بندی از ماهیان پهن و مار ماهی تغییر شکل یک خصوصیت طبیعی میباشد.

در اوایل قرن بیستم،تغییر شکل توسط فعالیت هورمون تیروئید تشخیص داده شد که توسط ضخیم شدن فولیکولهای اپتیلیوم و آندوسیتوزی از کلوئیدهای تیروئیدی توسط سلولها،در ماهی پهن و مار ماهی شرح داده شد.

از نظر جانبی ،آزمایشی از TH در تغییر شکل ماهیان پهن به اثبات رسیده و مقدار زیادی از TH در تغییر شکل ماهیان در راس نمودار قرار دارد.(نمودار ۲).بطور مشابه ،همراه با افزایش در مقدار TH تغییر شکل یا توسعه لاروهای جوان در توده ای از مار ماهیان،ماهیان دریای سیاه،ماهیان دریای سرخ،ماهیان دریای گرمسیر،ماهیان پهن،وغیره تجدید نظر شده است.ماهیان بطور مجزا در یک دوره کوتاه تغییر شکل داده و این سطح بالای TH را نشان میدهد. گذشته از ماهیان استخوانی،لامپری ها دارای تغییر شکل آشکاری هستند،اما در پروفیلی از هورمون تیروئید یک توسعه شگفتی را نشان میدهد،در اینکه مقدار TH در مدت دوره لاروی به بالاترین سطح رسیده است و کاهش بسیار سریعی در اولین تغییر شکل دارند.کاهش مقدار TH به نظر میرسد اشاره ای به آغاز تغییر شکل دارد البته جزئیات این مکانیسم نا مشخص است .

▪ وظایف هورمون تیروئید

عمل هورمون تیروئید در تغییر شکل از ازمایشی با هورمون یا آنتی هورمون و عکس العمل لاروها پیش برده شده بود:هورمون تیروئید در لاروها موجب تحریک در تغییر شکل آنها یا تحول دوره لاروی میشود،از آنجائیکه گویتروژن باعث تاخیر در گونه های مختلف ماهیان میشود.بعلاوه مورفولوژی شکل بیرونی نا معین در آنها ایجاد میکند،توسعه توسط رفتار،وظایف و تغییر شیمیایی همراه است. هورمون تیروئید بیرونی تحریک کننده و باعث تحول در پروتئینهای ماهیچه ،تعویض گلبول قرمز در سلولها،تبدیل لاروبه دوران بلوغ،تجمع رنگدانه در پوست،توسعه غده های معده و شکمی،(نمودار ۳) رشد فلس،رشد باله ها میشود.همزمان کارهای گوناگونی در بافتها و اندام ها دارد که از خصوصیات هورمون تیروئید در طول دوره تغییر شکل میباشد همراه با این تغییرات نیاز به مواد غذایی بیشتر،جا و مکان اصلی آنها همچنین تغییر میکند.این تغییر شکلها…

این فایل دارای تصویر می باشد

تاریخ: 1395/10/17 بازديد: 894 ادامه
نشانه گذاری میگو

مقدمه
نشانه گذاری یکی از روش های است که بر روی انواع گونه های آبزی به شیوه های مختلف و با اهداف خاص در دنیا متداول بوده که این کار به Tagging معروف است . در سال های اخیر ذخایر میگو در خلیج فارس و دریای عمان شدیدا کاهش یافته است و عمده ترین دلیل آن را می توان فعالیت های مخرب انسانی مانند صید بی رویه و غیر متعارف ، نابودی زیستگاه و نوزادگاهای میگو ، و همچنین ایجاد آلودگیهای صنعتی ، شهری و نفتی بیان نمود ، البته تاثیرات منفی ناشی از عوامل طبیعی را نیز نباید نادیده گرفت .

در این راستا شیلات ایران چند سالی است که به منظور جبران خسارت و تقویت ذخایر ، برنامه بازسازی ذخایر میگو را با رهاسازی بچه میگو در آبهای جنوبی کشور به مورد اجرا گذاشته و دنبال می کند . لیکن دراجرای برنامه بازسازی ذخایر میگو، بررسی اقتصادی کار و تعیین ضریب بازگشت شیلاتی و همچنین شناسایی مسیرهای مهاجرت آنان یکی ازاقدام های مهم و ضروری می باشد، این موضوعات مهم با علامت گذاری بچه میگو های رهاسازی شده قابل دستیابی می باشد، بدیهی است بدون انجام علامت گذاری و معلوم نشدن نرخ بازگیری، اثرات رهاسازی مشخص نخواهد شد.
درایران علامت گذاری بر روی آبزیان از سابقه چندانی برخوردار نیست قدمت نشانه گذاری بر روی بچه ماهیان رهاسازی شده در دریای خزرمی باشد که عمدتا به شکل سنتی انجام می گرفت، بریدن باله سینه ای ماهیان و قطع سبیلک یا بستن علامت های سخت و خشن بر روی بدن ماهیان خاویاری از جمله شیوه های نشانه گذاری در گذشته بوده است ، البته هر کدام از این روش ها اثرات منفی بر روی ماهیان رها شده در طبیعت ایجاد می نمود .
درطی سالهای اخیر با توسعه و گسترش شیوه های نوین علامت گذاری ، تکنولوژی استقاده از دستگاههای متنوع علامت گذاری بر روی انواع گونه های آبزی با هدف های مختلف در کشور متداول گردید .

تگ های متداول مورد استفاده در کشور :

۱- تگ های فلزی کد دار Coded Wire Tag
ازاین دستگاه برای علامت زدن بچه ماهیان خاویاری قابل رهاسازی در دریای خزربا هدف بازسازی ذخایراستفاده می شودو به طور آزمایشی نیز در سال ۱۳۸۲ برای علامت زنی میگو سفید هندی استفاده گردید.باتوجه به اینکه شناسایی میگو ها ی علامت گذاری شده دشوار بود این روش مناسب تشخیص داده نشد.

۲-تگ های حافظه ای Memory Tag
این تگ ها تهیه شده ، و بزودی بر روی مولدین ماهی قزل آلا با هدف بهگزینی و اصلاح نژاد مولدین در مرکز ماهیان سرد آبی شهید باهنر مورد استفاده قرار گیرد.

۳- تگ های الاستومر Visible Implant Elastomer Tag
درچند سال اخیر مطالعات بسیاری درزمینه استفاده ازدستگاهای علامت زنی میگو صورت پذیرفته و بررسی های به عمل آمده نشان داد برای علامت گذاری میگو ، بهترین روش استفاده از الا ستومر تگ می باشد.

تگ های بکار رفته در این روش از نوع فلورسنت می باشد و دارای رنگهای مختلف و مشخص بوده که امکان رویت علامت با چشم غیر مسلح وجود دارد و برای بازبینی نیاز به ابزار خاصی همانند CWT نیست و همچنین به دلیل تنوع رنگی می توان اهداف مختلفی را دنبال نمود، از مزایا دیگر آن ، اینکه این ماده رنگی از جنس سیلیکون و کش دار و قابل ارتجاع بوده و با بدن میگو سازگاری پیدا می نماید و هیچگونه عوارض منفی و حساسیتی در بدن میگو و حتی دیگر آبزیان ایجاد نمی کند.

کاربرد الاستومر تگ
کاربرد این سیستم برای انواع آبزیان درسایزهای متفاوت قابل اجرا می باشد و با توجه به نوع و تنوع رنگ ها ی موجود می توان اهداف مختلفی را دنبال نمود. از این روش در مقیاس کوچک در آزمایشگاه و در سیستم سرپوشیده و کنترل شده که معمولا از تگ مجزا ( یک رنگ ) به منظور ارزیابی ژنتیکی وجمعیت، تفکیک جنسیت و …. استفاده می شود. اما در ابعاد وسیع تر با هدف های ارزیابی ذخایر و تعیین مسیر های مهاجرت و …در طبیعت ازترکیب چند رنگی جهت تشخیص آسانتراستفاده می شود.

انجمن علمی اقیانوس شناسی آمریکا در ایالت واشنگتون از این روش برای نشانه گذاری ماهیان مهاجروهمچنین میگو های کوچکتر از ۲گرم تا سایزهای بزرگتر و حتی بالغین نیز استفاده کرده که با موفقیت همراه بوده است.

انستیتو تحقیقات فرانسه از کاشت الاستومر در برنامه توسعه ژنتیکی و گونه های صید شده از دریا و برنامه انتخابی تکثیر میگو استفاده نمود و از سال ۱۹۹۲ ازاین روش جهت تشخیص و کنترل گونه های مختلف میگو در یک جمعیت مشابه دراستخرهای پرورشی استفاده گردید.

ویژگی الاستومر تگ
۱-تنوع رنگ .
۲-قابل استفاده در انواع آبزیان ازقبیل ماهیها ، سخت پوستان ، نرمتنان و سایر آبزیان.
۳-قابل استفاده درسایزهای متنوع آبزیان از ۱گرم تا بالغین وحتی ماهیان مهاجر .
۴-قابل استفاده در سیستم های با مقیاس کوچک تا در ابعاد وسیع تر(طبیعت).
۵-به دو شکل دستی و اتوماتیک قابل استفاده و شمارش می باشد.
۶-امکان مشاهده تگ با چشم غیر مسلح حتی در تاریکی نیز وجود داشته و برای بازبینی نیاز به ابزار آلات خاص نیست.
۷-ماده رنگی الاستومر با بدن موجود زنده سازگاری پیدا می کند و عوارض منفی ندارد.
۸-هزینه های آن نسبت به سایر تگ های مرسوم بسیار کمتر و مقرون به صرفه می باشد.
روش کار الاستومر تگ
زمانی که تعداد گونه ها مورد استفاده زیاد و به صورت متنوع بوده و برای سالهای طولانی مورد آزمایش و ارزیابی قرار می گیرد بهتر است از تگ های رنگی استفاده نمود و همچنین از رنگ های مختلف برای هر گونه و یا هر منطقه خاص بکار برد و یا برای هر سال رهاساز ی میگو از یک رنگ استفاده نمود.

تعداد رنگ های مورد استفاده از طریق این سیستم به غیر از رنگ های ترکیبی که قابل دستیابی است، ۱۰ رنگ بوده که ۵ رنگ از جنس فلورسنت به رنگ های نارنجی، سبز ، زرد ، صورتی و قرمز که رایج بوده و ۵ رنگ غیر فلورسنت شامل آبی ، قهوه ای ، ارغوانی ، سفید و سیاه می باشد، ازخواص رنگ های فلورسنت ، جذب نور بوده که بسیار مفید و موثر است در حقیقت تفاوت این دوجنس در بهتر رویت نمودن آن است بدین صورت که رنگ های فلورسنت با تابش نور UV اکتیو شده و به سهولت خود را نشان می دهد .

اصولا علامت گذاری میگو با روش الاستومر یک کار سخت ودشواری نیست اما باید مراقب بود تا به به میگو ها استرس وارد نشود و یا اجرای آن با حداقل استرس وارده همراه باشد، در صورتی که علامت گذاری میگو با هدف بازسازی ذخایر آنها و رهاسازی در طبیعت انجام می شود به طور حتم بعد از تگ زنی باید حداقل به مدت ۲ الی ۳ روز در محیط کنترل شده نگهداری گردد تا استرس وارده از بین رفته و سپس نسبت به رهاسازی آن اقدام گردد .

جهت اجرای بهینه و مطلوب از این روش دستورالعمل زیر باید مد نظر قرار گیرد :

۱-برای تگ زنی ( با دستگاه تزریقی دستی یا اتوماتیک ) نباید بیش از یک میگو را در دست گرفت.
۲-میزان ۱ سی سی از ماده الاستومر تعداد ۳۰۰ الی ۴۰۰ عددمیگو را علامت گذاری می نماید.
۳-بعد از تک زنی میگو ها با آرامی به تانک های ۵۰لیتری حاوی آب دریا انتقال داده می شود.
۴-جهت جلوگیری از وارد آمدن استرس تراکم تانک ها بایدحدود ۱۰۰ الی ۲۰۰ عدد باشد.
۵-درجه حرارت مورد نیاز براین تانک ها حدودا بین ۲۰ الی ۲۵ درجه سانتیگراد باشد.
۶-وزن میگو های قابل علامت زنی نباید کمتر از یک گرم باشد.

بنابر این در این سیستم میگو ها را می توان با رسیدن به وزن ۱ گرم علامت گذاری نمود و این کار به طور معمول توسط تگ های رنگی که در قسمت آبدومنتال پشتی میگو مستقر می شود انجام می گیرد ، اغلب تگ دربدن میگو حرکت نمی کند مگر اینکه تگ در محل یا جایگاه خود قرار نگرفته باشد ، در این صورت مشکلی که بوجود خواهد آمد جابجایی و محو شدن تگ هاست و یا ممکن است در زمان پوست اندازی میگواز بین برود بنابراین باید دقت شود تگ در داخل عضله واقع شده درقسمت پشتی آخرین بند شکمی (بند ششم) که دارای عضله سفت و شفاف بودن ( قابل رویت ) قرار گیرد ، عمق ( گودی ) درعضله که تگ قرارمیگیرد تقریبا ۱ میلی متربوده ودوراز پوسته ( پوشش خارجی ) است و با عمل پوست اندازی تاثیری بر علامت ندارد.به عبارتی دیگر ماندگاری تگ حتی بعد از پوست اندازی نیز مورد تائید است.
تشخیص تگ در میگو های علامت گذاری شده در طبیعت تا ۱۰ ماه بسیار آسان است استفاده از این تگ برای میگو های با سایز کمتر از ۱ گرم نیز عملی است اما مقادیر الاستومر رنگی تزریقی به دلیل کوچک بودن میگو های کم بوده و امکان تشخیص تگ رنگی تا وزن ۳۰ تا ۴۰ گرم محدود می نماید
تگ های چند رنگی یا ترکیبی برای میگو های با وزن بالای ۵ گرم در قسمت آبدومنتال در آخرین بند امکان پذیر می باشد اما باید مراقب بود تا زخم روده بوجود نیاید البته به نظر می رسد که میگو های با سایز بالای ۵ گرم تزریق الاستومر در محل های دیگر بدن میگو نیز امکان پذیر باشد اما تزریق در محل های دیگر مستلزم انجام آزمایشات متعدد می باشد…

این فایل دارای تصویر می باشد

تاریخ: 1395/10/17 بازديد: 784 ادامه
ماهیان غضروفی و استخوانی

در سرتاسر دریاها کوسه ماهیان و سفره‌ ماهیان که از ۳۰ سانتیمتر تا ۱۷ متر اندازه بدنشان متغیر است زیست می‌کنند. این ماهیان یا گوشتخوارند یا لاشه‌خوارند. بدن ماهیان غضروفی سنگین‌تر از آب است. جسم مهره از لایه‌های غضروف پیرامون نوتوکورد یا درون آن تشکیل می‌شود و باله دمی دارای دو شاخه نابرابر هتروسرکال است. اکثر ماهیان دارای پولک هستند بعضی ماهیها فاقد پولک هستند.

این ماهیان دارای جمجمه غضروفی هستند هفت کمان یا قوس غضروفی در این ماهیان موجود است. اولین قوس تغییر شکل یافته و آرواره فوقانی یا پلاتوکوردرات و آرواره پایین مکمل را تشکیل می‌دهد. علاوه بر ستون مهره‌ها که غضروفی است کمربند سینه‌ای و کمربند لگنی وجود دارد. سیستم عضلانی در ماهیان غضروفی ساده بوده و عضلات محوری توسط یک لایه جدا کننده به عضلات پشتی و شکمی تقسیم می‌شود.

در اغلب ماهیان غضروفی تعدادی دندانهای تیز و برنده وجود دارد. روده ماهیان غضروفی معمولا به دو بخش تقسیم می‌شود. در بخش کوچکتر دیواره یا دریچه‌ای مارپیچی جهت افزایش سطح جذب غذا وجود دارد و در بخش انتهایی روده ، غده‌ای به نام غده روده‌ای به روده متصل می‌گردد. نقش این غده دفع نمک در ماهیان غضروفی است.
!!قلب ماهیان غضروفی
قلب دارای چهار بخش است اما فقط دو قسمت به نام دهلیز و بشطن مشابه دو دهلیز و دو بطن موجود در مهره‌داران عالی است. چندین سیاهرگ عمده در میان ماهیان غضروفی موجود است از جمله سیاهرگ کاردینال.

تنفس ماهیان غضروفی
وسیله تنفس آبشش است. هر آبشش به دو بخش تقسیم می‌شود به هر یک از بخشها ، همی‌برانش و به هر آبشش هولوبرانش گفته می‌شود. ماهیان غضروفی از ۵ تا ۷ جفت آبشش دارند. یک جفت سوراخ را که در تنفس نقش ندارد و در قسمت قدامی چشم اسپیراکل است نیز ضمیمه دستگاه گوارش است. در برخی کوسه ماهیان بخش کوچک از آبشش به نام شبه آبشش درون اسپیراکل قرار می‌گیرد.

تولید مثل ماهیان غضروفی
اکثر گونه‌های ماهیان غضروفی زنده‌زا هستند اما برخی از کوسه ماهیان و سپر ماهیان تخم گذار هستند گونه‌های زنده‌زا بزرگتر بوده و در آبهای عمیق زیست می‌کنند. باله شکمی نرها دارای اندامی به نام کلاسپر است که به هنگام جفتگیری به اندرون کلوآک ماهی ماده و از آنجا به درون اویداکت رانده می‌شود.

ماهیان استخوانی
این بزرگترین رده مهره‌داران دارای دو زیر رده است. در ماهیهای باله گوشتی اولیه باله‌های سینه‌ای و شکمی محتوی استخوانهای درونی هستند که شباهت زیادی به استخوانهای اندامهای حرکتی مهره‌داران خاکزی دارند. همچنین کیسه‌های هوایی حلقی به جای شش عمل می‌کنند. امروزه فقط ۴ گروه از این ماهیها باقی مانده است که عبارتند از سلاکانتها و سه گروه از ریه‌دارها. در عوض در زیر رده باله شعاعیها ، باله‌های زوجی را اشعه سوزن مانند نگهداری می‌کنند و کیسه هوایی نیز معمولا به مثانه شنا مبدل شده است.

قسمتهای مختلف ماهیان استخوانی

باله دمی: باله دمی ماهیان را عمدتا به دو گروه اصلی هتروسرکال و هوموسرکال تقسیم می‌کنند. نقش باله‌های فرد و زوج در ماهیان تشخیص وضعیت و موقعیت ماهی درون آب است.

پولکها: پولکهای متنوعی در ماهیان وجود دارد. پولک گانوئیدی که حاوی گانوئین است در ماهیان خاویاری دیده می‌شود. پولک مدور در اغلب ماهیهای استخوانی مانند کپور و ماهی سفید یافت می‌شود. پولک شانه‌ای در اغلب سوف ماهیان دیده می‌شود. پولکهای مدور یا شانه‌ای ممکن است در برخی ماهیها باهم دیده شود. هر دو نوع پولک جز پولکهای درخشان است و منشا پولک پوست ماهی است.

خط جانبی: به صورت خطی واضح و مشخص در بسیاری از ماهیان دیده می‌شود خط مستقیم یا منحنی. در بعضی این خط تمام طول بدن را نمی‌پوشاند چه ماهیانی که دارای خط جانبی مشخص و چه نامشخص ، خط جانبی دارای سلولهای حسی به نام نوروماست است. که این سلولها در تشخیص وضعیت و سنجش تلاطم و حکت ماهی کمک می‌کند.

گوش ماهیان: در ماهیان فقط گوش داخلی وجود دارد. از ویژگیهای گوش ماهیان وجود سنگریزه‌هایی به تعداد ۳ تا ۴ عدد است که اتولیت نامیده می‌شود. به این سنگریزه‌ها ، سنگریزه شنوایی هم می‌گویند که در سیستماتیک و تعیین سن ماهیان اهمیت دارند و سلولهای حسی گوش داخلی که در شنوایی و تعادل نقش دارند ماکولا نام دارند. در ماهیانی که قدرت شنوایی خوبی دارند ارتباطی بین گوش داخلی و کیسه هوایی ایجاد شده است.

ساختمان چشم ماهیان استخوانی
صلبیه با چند صفحه غضروفی یا استخوانی سفت و سخت می‌شود.
قرنیه مسطح
سلولهای مخروطی که در تشخیص رنگ بکار می‌رود.
ماهیچه مسئول حرکت دادن عدسی
مشیمیه (تغذیه کننده چشم)
در ماهیانی که در اعماق زیاد زیست می‌کنند عدسی بسیار بزرگ و شبکیه کوچک است و شکل عدسی کروی است.
کیسه شنا
کیسه شنا یا کیسه هوایی فقط در ماهیان استخوانی وجود دارد. به آن کیسه گازدار هم می‌گویند. در قسمت فوقانی حفره بدن بالاتر از مرکز توده ماهی قرار می‌گیرد و به ماهی این امکان را می‌دهد که بدون صرف انرژی وضعیت و موقعیت طبیعی خود را درون آب حفظ کند. یکی از ماهیان (یک نوع گربه ماهی) به طریق جالبی توانسته است نداشتن کیسه شنا را جبران کرده و موقعیت خود را درون آب حفظ کند و انرژی کمی بکار گیرد.

ماهیان هوازی
ماهیان بسیاری وجود دارند که از هوا تنفس می‌کنند این ماهیان حدود ۲۳ جنس از ماهیان استخوانی را دربرمی‌گیرند و دارای آبششهایی هستند که سطح کوچک و محدودی دارند. این ماهیان به جز ماهیان دودمی هستند. بسیاری از ماهیان که ساکن آبهای راکد هستند در هوای گرم و زمانی که اکسیژن محلول در آب کاهش می‌یابد به سطح آمده و هوا را می‌بلعند. پس هوا بوسیله حلق که عمل پمپاژ را انجام می‌دهد از طریق کانال هوایی به کیسه هوایی تغییر شکل یافته انتقال می‌یابد. در ماهیان هوازی که دوره‌های خشکسالی را معمولا درون گودالهایی می‌گذرانند تنفس هوازی وجود دارد اما به هر حال جهت دفع گاز کربنیک به آبشش وابسته‌اند.

تولید مثل ماهیان

  • اکثر آنها دارای دو جنس نر و ماده هستند. برخی خود باور و برخی هرمافرودیت هستند.
  •  برخی ماهیان لقاح داخلی دارند که تعدادشان محدود است.
  • جفتگیری یا پیدا کردن جفت از طریق مختلف مانند تغییرات رنگ بدن ، تولید صدا و تولید مواد محرک فرمون.
  • پس از رها شدن تخمها ، تخمها یا شناورند یا به درون آب فرو می‌روند.
  • ماهی زنده‌زا مانند گاپی (Gupy) حدود ۵۰ عدد نوزاد تولید می‌کند.
  • رها سازی تخمک از تخمدان یا از طریق پاره شدن دیواره و رها شدن تخمک درون شکم مانند قزل آلا و یا تخمک از مجرای تخمک‌بر به بیرون رانده می‌شود.

 

  • برخی از ماهیان درون دهان و یا بعضی درون روده و یا درون کیسه‌های شکمی تکوین تخم را انجام می‌دهند.

این فایل دارای تصویر می باشد.

تاریخ: 1395/10/17 بازديد: 1,699 ادامه
ماهی خاویار

خاویار تخم ماهیان خاویاری و از گران‌ترین غذاهای جهان است. دریای مازندران به عنوان بزرگ‌ترین منبع ماهیان خاویاری در جهان بیش از ۹۰ درصد خاویار جهان را تأمین می‌کند.
فیل‌ماهی یا بلوگا، تاس‌ماهی روسی یا چالباش، تاس‌ماهی ایرانی یا قره‌برون، ماهی شیب و ماهی ازون‌برون یا سوروگا، گونه‌های اصلی ماهیان خاویاری دریای خزر هستند.
در ایران کرانه های شرقی دریای خزر بویژه سواحل بندر ترکمن (از خلیج حسنقلی تا میانکاله) مهم‌ترین محل صید ماهیان خاویاری می باشد که به تنهایی نیمی از خاویار ایران در آنجا استحصال می شود.

نامگذاری:
به نظر برخی واژه خاویار واژه‌ای فارسی و دگرگون‌شدهٔ واژهٔ خاگ‌آور (به معنی تخم‌آور) است. دهخدا در باره این واژه در لغتنامه چنین می نویسد : لغت خاویار که در اکثر زبانهای اروپایی – باستثنای روسی یکی است ، ظاهراً باید از ریشه ترکی یا تاتاری گرفته شده باشد (گرچه ترکها امروز آنرا خاویاه مینامند که محتملاً از کلمه کاویالا ایتالیائی مشتق شده است).

انواع خاویار
ماهیان خاویاری یا استورژون، از خانواده تاس‌ماهیان، از جمله گونه‌های آب‌زی کم نظیری هستند که از قدمتی چند صد میلیون ساله که به عصر ژوراسیک باز می گردد بر خوردارند و از این رو ماهیان خاویار را فسیل‌های‌ زنده جهان می نامند که همراه با تکاملی فیلوژنی تا به امروز باز مانده‌اند. این ماهیان به ۲۷ گونه و زیرگونه در جهان تقسیم می‌شوند که از این تعداد ۵ گونه در دریای خزر زندگی می کنند. ارزش ماهیان خاویاری نه به جهت استفاده از گوشت آنان که به واسطه تخم آنان است که به خاویار یا مروارید سیاه مشهور است. خاویار انواع گوناگونی دارد چون خاویار طلایی و سرخ و سیاه که البته در این میان خاویار سیاه از ارزشی قابل توجه برخوردار است.

دریای خزر به تنهایی ۹۳ در صد از ذخیره خاویار و ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده است. همچنین ۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان نیز در این دریا میزیند که به ترتیب کیفیت عبارت‌اند از «فیل ماهی»، «قره برون یا ماهی خاویاری ایران»، «ماهی خاویاری گلد (چالباش) یا روس»، «ماهی شیپ »، « ماهی ازون برون».

فیل ماهی بزرگ‌ترین ماهی آب‌های داخلی ایران است که از نقطه نظر کیفیت خاویار رتبه اول را به خود اختصاص داده است نام دیگر ان بلوگا است و نمونه هایی از آن با وزنی در حدود ۱۴۰۰ کیلوگرم و سنی بیش از ۱۰۰ سال صید شده است. هر ۲ یا ۳ سال یک بار تخم ریزی می‌کند و بین ۱۴ و ۱۷ سالگی بالغ می‌شود و به واسطه بهترین خاویار، رتبه گرانترین ماهی و خاویار جهان را داراست. از قامتی معادل یک و نیم متر تا بیش از چهار متر بر خوردار است، رکورد صید آن در ایران ۶۲۰ کیلوگرم بوده است.

قره برون یا تاس‌ماهی ایران، در حال حاضر گونه‌ای مستقل محسوب می شود، اما پیش‌تر آن را زیرگونه‌ای از ماهی روس می‌دانستند. «قره‌برون» به ترکی به معنای «بینی سیاه» است که از رتبه دوم ارزش بر خوردار است. در حال حاضر به واسطه تکثیر مصنوعی از نقطه نظر تعدد از گونه روس پیشی گرفته است. از گونه روسی بزرگ‌تر می باشد و کیفیت خاویاری برتر از وی را نیز دارا می باشد از نظر ظاهری تا حدی شبیه به هم می باشند گرچه رنگی تیره تر همراه با رنگ دانه های سفید رنگ که تا بینی وی ادامه پیدا کرده وی را از نظر ظاهری از تاس ماهی روس جدا می کند. وزنی معادل ۶۰ تا ۱۳۰ کیلوگرم دارد و طولی معادل ۱ متر تا بیش از ۲ متر که در فاصله ۱۲ تا ۱۴ سالگی بالغ می گردد.

تاس ماهی روس یا چالباش در زمره گونه‌هایی است که در تمام نقاط دریای خزر یافت می شود و خاویار آن را نیز به اصطلاح طلایی می نامند که از رتبه سوم ارزش بر خوردار است و در فاصله ۱۲ تا ۱۶ سالگی به سن تخم دهی میرسد و بالغ می شود . از طولی معادل ۱ تا ۲ متر بر خوردار است و وزنی معادل ۶۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم.
ماهی خاویار شیپ معمولاً ماهی مهاجری است که به واسطه تخم‌ریزی به سواحل ایران می‌آید و در رودخانه‌های آبریز دریای خزر تخم‌گذاری می‌کند. از عمری معادل ۳۰ سال بر خوردار است، سبک وزن است و از تعدد کمی هم بهره می برد. از نقطه نظر ارزش در رتبه چهارم قرار دارد. با طولی بیش از ۱ متر و وزنی سبک، در فاصله ده سالگی تا ۱۴ سالگی بالغ می‌گردد و به سن تخم‌دهی می‌رسد.
ماهی اوزون برون (دراکول) کوچک‌ترین ماهی خاویار دریای خزر می باشد که در ایران به اشتباه کلیه ماهیان خاویاری را به نام وی اوزون برون می نامند. از نقطه نظر کیفی در رتبه آخر قرار دارد چرا که از خاویار ریزتر و ارزانتری بهره می برد. از نظر تکثیر مصنوعی با مشکلاتی مواجه است و تعداد آن نیز در شرایط طبیعی رو به کاهش می رود. در ترجمه نام وی بینی دراز است. در فاصله ۸ تا۱۲ سالگی بالغ می شود. قامتی معادل ۱ تا ۱.۵ متر و وزنی سبک‌تر در قیاس با دیگر ماهیان این خانواده در دریای خزر دارد.

روش صید و بهره‌برداری
برای استحصال خاویار از یک ماهی به زمانی معادل ۱۲ تا ۱۵ و گاه ۱۶ سال نیاز هست. سابق بر این (در شیلات و نه در صید قاچاق) ماهیان خاویاری را با چکشی لاستیکی مدهوش می کردند تا از ضربات دم وی در امان باشند و سپس نسبت به تخلیه خاویار ان اقدام می کردند و گوشت آن را نیز راهی بازار می نمودند. امروزه با استفاده از روش سزارین تخم‌ها را از شکم ماهی خارج می کنند و مقداری از آن را به واسطه باز‌آوری مجدد در شکم ماهی باقی می گذارند، سپس ماهی را به مدت ۳ ماه در استخرهای مخصوصی، قرنطینه نگاه می دارند و پس از این مدت وی را نشانه گذاری کرده و به دریا باز می گردانند. تقریباً تا ۶ بار برای هر ماهی می توانند این کار را انجام دهند.

روش مصرف
خاویار خود به تنهایی اشرافی‌ترین صبحانه جهان محسوب می گردد. بسیاری آن را به شکل خام و یا همراه با زرده تخم مرغ یا خرده پیاز میل می‌کنند و گروهی نیز به اندازه نوک قاشقی از آن را همراه با سبزیجات معطر یا قطعه کوچکی از نان و کره می‌خورند. بعضی علاقمندان خاویار، آن را سرد و با یک قاشق کوچک و بدون نان میل می‌کنند. برخی بوی تند ماهی مانند آن و طعم شورش را بسیار دوست می‌دارند هرچند طعم و بوی خاویار ممکن است برای بسیاری اصلاً خوشایند نباشد.
همانگونه که خاویار سیاه در ایران و جنوب روسیه شناخته شده‌تر است، خاویار سرخ در سیبری و خاور دور طرفداران بیشتری دارد. گرچه خاویار سرخ از خاویار سیاه ارزانتر است اما طعم و ارزش غذایی آن دست کمی از خاویار سیاه ندارد. خاویار سرخ یا سیاه را می‌توان در تمامی فروشگاه‌های مواد غذایی روسیه خریداری کرد. در اغذیه فروشی‌ها چند دانه خاویار سرخ بر روی برشی از نان با یک برگ جعفری سرو می‌شود.

کاهش تولید
با توجه به خط قرمز انقراض این گونه روز به روز بر ارزش خاویار و قیمت ان افزوده می شود، گرچه بسیاری از کشورها به پرورش مصنوعی آن اقدام کرده‌اند اما کماکان، گونه‌های آزاد آن از ارزشی بسیار قابل توجه بر خوردارند. تجارت خاویار بسیار پر سود است اما با این همه صید قاچاق و آلوده کردن دریای خزر از جانب کشورهای حوزه دریا و بی توجهی به نشانه‌گذاری و سرپیچی از کنوانسیون سایتیس در کم شدن گونه‌های ماهیان خاویاری بسیار تأثیر گذار بوده است. به طور مثال آذربایجان می‌باید گونه‌های نشانه‌گذاری شده را رها سازد اما نه تنها این کار را انجام نمیدهد بلکه با شیوه‌های ابتدایی استحصال خاویار ارزش این کالا را به حد استفاده از گوشت آن کاهش می دهد. با توجه به نقش ایران در باز پروری ماهیان خاویاری و مدیریت تکثیر و پرورش، ایران تنها کشور حوزه دریای خزر است که می تواند قانونا از این ذخایر بهره برداری نماید و رسما اجازه بهره برداری داشته باشد.

۹۳ درصد از ذخایر ماهیان خاویاری جهان در دریای خزر موجود است و مدیریت حفظ و تکثیر و رها سازی ماهیان خاویاری دریای خزر نیز با ایران. ایران سالانه در حدود ۲۰ تا ۲۲ میلیون بچه ماهی خاویاری از گونه قره برون را در دریا رها می سازد و تنها کشوری است که مجازاتهایی سنگین مانند جریمه نقدی، حبس، توقیف قایق و ابزار صید را برای صید قاچاق این گونه وضع نموده است.

تاریخ: 1395/10/9 بازديد: 839 ادامه